Veilige grond

Psychologen zijn in de zorginstelling de experts als het gaat over gedrag van bewoners en de behoeften die daarmee kenbaar gemaakt worden. Dementie en andere aandoeningen kunnen leiden tot veranderingen in gedrag. De zorginstelling biedt een fysieke en sociale omgeving die daar op inspeelt, waardoor risicovol gedrag beperkt wordt en bewoners een zekere mate van mentaal welbevinden ervaren, zich veilig en thuis voelen. Dat kunnen we als psychologen niet alleen. Het zorgteam speelt hierin een cruciale rol en daarnaast ook andere vakspecialisten, zoals welzijnsmedewerkers, paramedici en artsen.  En natuurlijk is een goede samenwerking met familie, vrienden en vrijwilligers onmisbaar. 

Gedragsveranderingen zijn dus niet direct problematisch, maar kunnen dat wel worden. Zorgteams die zich onbegrepen voelen, zorgmedewerkers die bang zijn voor bewoners of er teveel alleen voor staan; dat zijn belangrijke oorzaken van escalatie van gedragsproblemen, die uiteindelijk kan leiden tot verhuizing, of zoals misschien passender uitgedrukt: overplaatsing. Dit bleek uit een beknopt onderzoek van het UKON naar redenen van overplaatsing naar D-Zep afdelingen. Luister hier naar de toelichting hierop door Debby Gerritsen. Debby is ouderenpsycholoog en hoogleraar welbevinden in de langdurige zorg, verbonden aan het Radboudumc en voorzitter van het UKON.  

Het is belangrijk om vaak met elkaar stil te staan bij gedrag. Permanente ondersteuning van zorgteams door psychologen blijkt zeer waardevol. Dus niet pas in actie komen als gedrag al problematisch is, maar van meet af aan ondersteunend. De PgD-cursus Begeleiden van verzorgende teams, biedt hier al vele jaren een goede ondergrond voor aan psychologen in de ouderenzorg. 

Het CCE, expertisecentrum voor langdurige zorg en (probleem)gedrag, pleit ervoor expertise naar de bewoner te brengen en niet andersom. Want als professionals competent zijn en dit zelf ook zo ervaren, hoeft een bewoner niet naar een andere omgeving om daar helemaal opnieuw te moeten wennen, waardoor de onveiligheid mogelijk nog toeneemt. De beweging om verhuizen door gedrag te voorkomen, noemt het CCE Veilige Grond. Omdat de PgD dit een heel waardevol streven vindt, organiseren we op woensdag 7 oktober hier een studiemiddag over, in samenwerking met het CCE. Er is nog plaats, dus schrijf je in en laat je inspireren hoe je als psycholoog een bijdrage kan leveren aan veilige grond!

Ook in het Kennisnetwerk D-zep is de overtuiging dat de expertise beter naar de client kan ‘verhuizen’ dan andersom. In de zorgstandaard D-zep, die deze maand gepresenteerd wordt, staat hierover:  D-zepzorg vindt waar mogelijk plaats in de eigen Wlz-verblijfsetting van de zorgvrager. Relatie- en persoonsgerichte zorg staan centraal. Benieuwd naar de werkwijze van D-zep? Op dinsdag 29 september 2026 organiseert het Kennisnetwerk een aanbiedingsconferentie voor de Zorgstandaard D-zep met het thema Aan de slag met zorg en behandeling bij Dementie en zeer ernstig probleemgedrag In de Reehorst te Ede van 13.00-16.30 uur.  De conferentie licht de zorgstandaard toe aan de hand interactieve workshops. Meld je aan en kom op tijd want je kiest ter plaatse welke workshop je volgt (vol=vol).