Terugblik studiemiddag Veilige grond

Wat betekent ‘Veilige grond’?

De middag werd geleid door Henriette Ettema (projectleider expertisemanagement en netwerkstrateeg VVT) en Rianne de Vries (coördinator), beiden werkzaam bij het Centrum voor Consultatie en Expertise (CCE). Veilige grond is een initiatief van het CCE en staat voor het bieden van een onvoorwaardelijk thuis voor kwetsbare mensen. Dit initiatief speelt dus zowel in de ouderenzorg, maar ook in de GGZ, jeugdzorg en gehandicaptenzorg. Henriette benadrukt dat een onvoorwaardelijk thuis niet betekent dat iemand nooit zal verhuizen, maar wel dat er niet wordt gesproken over een overplaatsing vanuit handelingsverlegenheid bij onbegrepen gedrag. Het gaat om volhouden van de zorg als het complex wordt en het zoeken naar duurzame oplossingen Het is een kernhouding die je jezelf als zorgprofessional moet aanwenden. “Mevrouw X past hier niet meer” is makkelijk gezegd, tegengas tegen deze uitspraak bieden is lastiger en vraagt moed.

Welke factoren hebben invloed op Veilige grond?

Het CCE deed onderzoek naar factoren die invloed hebben op het principe van Veilige grond in de VVT en in andere sectoren. Henriette en Rianne verwezen naar meer informatie, die te vinden is in hun factsheet en publicatie over dit thema (zie 'bijlagen' aan de rechterzijde van dit artikel). Tijdens deze studiemiddag benadrukten zij de helpende factoren: visie op wonen en zorgvuldige beeldvorming. Visie op wonen betekent dat je als organisatie een duidelijke boodschap neerzet: je bent hier onvoorwaardelijk welkom. Zorgvuldige beeldvorming gaat om het onderzoeken van iemands levensverhaal en iemands emotionele ontwikkelingsleeftijd, om de benadering van een bewoner daarop te kunnen aanpassen.

Gevoel krijgen bij Veilige grond – een interactief programma

De rest van de middag was het tijd om zelf de handen uit de mouwen te steken. Eerst door het spelen van een interactief digitaal spel, ontwikkeld door het CCE. Het spel – genaamd “What’s next” – is deel 2 van een game waarin je middels een fictieve casus voor dilemma’s komt te staan en je hierin afwegingen moet maken. Het betrof een vrouw met de ziekte van Alzheimer met twee kinderen. In meerdere fases moesten keuzes gemaakt worden over met wie in gesprek te gaan, hoe in gesprek te gaan, wat precies te bespreken. We ontdekken dat onze loyaliteit soms eerder bij het zorgteam ligt of bij medebewoners, waardoor de gedachte dat iemand beter kan verhuizen gemakkelijk postvat. En dat de meningen binnen een familie verdeeld kunnen zijn, waardoor zij niet altijd een duidelijk standpunt innemen. En dat onvoorwaardelijkheid (u mag hier blijven wonen) een mooie basis is om gezamenlijk creatief te blijven zoeken naar achterliggende behoeften bij onbegrepen gedrag.

Vervolgens was er nog een intervisiemoment, waarbij in elk groepje iemand een casus kon inbrengen omtrent het thema Veilige grond. De intervisie werd geleid volgens het socratisch dialoog, voor veel aanwezigen een nieuwe manier van intervisie. We concludeerden dat de psycholoog een cruciale kwaliteit bezit om te kunnen én durven vertragen, alle perspectieven te belichten en te zoeken naar de vraag achter de vraag ‘Kan mevrouw niet beter verhuizen?’.

Conclusies

Aan het einde van de middag blikten we terug. Twee belangrijke conclusies waren:

• Veilige grond: met deze term en het gedachtengoed in je achterhoofd kan je als psycholoog een belangrijke, verbindende rol spelen in het kijken naar gedrag van bewoners en de behoeften die hieraan ten grondslag liggen. Ook kan je als psycholoog veelzijdig partijdig zijn, waardoor ieders belang gezien wordt: dat van de bewoner, maar ook van de familie, het zorgteam en de medebewoners.
• Het thema Veilige grond is ook te herkennen bij cliënten die thuis wonen. Als het thuis niet meer lijkt te gaan, wordt snel gesproken over een onvermijdelijke verhuizing naar het verpleeghuis. Echter, zou er thuis nog meer mogelijk zijn?

Heeft dit thema je geprikkeld? Het CCE heeft een kennisdossier met veel informatie over dit thema (o.a. de publicatie van hun onderzoek, een factsheet, video’s, podcasts, hun games). Daarnaast biedt het CCE consultatie en een meerzorg-ontwikkeltraject.